LAYLI VA MAJNUN Kutubxonachi.Uz
121 dona Yuklangan

714.7 KB Hajmi

425 dona Ko'rilgan
LAYLI VA MAJNUN
Bu asar ham 1484-yilda yozilgan bo'lib, u 36 bob, 3622 baytdan iborat. Bu doston sevgi haqidagi dostonlar orasida eng g'amgin va dardli asardir. Doston quyidagi misralar bilan boshlanadi: Men turkcha boshlabon rivoyat, Qildim bu fasonani hikoyat... Yozmoqqa bu ishqi jovidona, Maqsudim emas edi fasona. Mazmunig 'a bo 'ldi ruh mayli, Afsona edi aning tufayli. Nizomiy Ganjaviy birinchi bo'lib, ushbu qissani yaxlit dostonga aylantirdi. Uning dostonida Marv shohi va uning devdek-devdek odamxo'r itlari haqidagi hikoya keltirilgan. Navoiyning «Layli va Majnun»ida ruhiyat tasviriga alohida e’tibor berilgan. Asar voqeasi haybatli tun tasviri bilan boshlanadi. Unda ikki yoshning dardga to'la ishq-muhabbati haqida so'z boradi. Ular bahor faslida sevishib qoladilar va tabiat so'lg'in tus olgan kuz faslida halok bo'ladilar. Asarning qisqacha mazmuni shunday: Majnun arab amirlaridan birining tilab olgan o'g'li. Oti asli Qays. U chiroyli, esli-hushli bo'lib o'sadi. Lekin Qays tug'ilishidayoq ishq uchun tug'ilgan edi. Bu ishq maktabdayoq zohir bo'ladi, saboqdoshi Layliga bog'lanib qoladi va bu kundan-kun kuchayib boradi. Laylining otasi buni eshitib nomus qiladi, qizini unga bermaydi. Qaysning otasi o'g'lini Ka'ba ziyoratiga olib boradi. Ollohdan ishqdan xalos etishini tilatmoqchi bo'ladi. Qays esa, «kam bo'lsa, ko'p qil» deb iltijo etadi. Ota umidlari uzilib, o'g'lini olib qaytadi. Qays Majnunga aylanib, sahrolarga bosh olib ketadi. Hayvonlar orasida panoh topadi. Tasodif bilan ushbu voqeaning ustidan chiqqan jo'mard Navfal unga уordain qilmoqchi bo'ladi, o'rtaga tushadi. Laylining otasi ko'nmagach, qizni Qaysga zo'rlik bilan olib bermoqni o'ylaydi. Layli boshiga o'lim xavfi tushadi. Majnun bundan tushi orqali ogoh bo'ladi. Urushni to'xtatadi. Navfal uni oz qiziga uylab qo'yadi. Biroq Majnun o'sha to'y kechasiyoq Laylini qo'msab, sahroga chiqib ketadi. O'sha kuni soxta oshiq - lbn Salomga nikoh qilingan Layli bilan sahroda uchrashadi... Xullas, asar har ikkovlarining o'limi bilan yakun topadi. Asar xotimasida quyidagi baytlar keltirilgan: Ya 'ni bu sifat Firoqnama, Bo'ldi manga qatrarez хоти. So 'gin nechakim uzottim oxir, Yig'lay-yig'lay tugottim oxir. Asarning so'ngida «Ishq ta'rifida» degan maxsus bob bor. Shoir unda Layli va Majnun taqdirida o'rab bergan mazmunni sharhlaydi. Ishqni misni oltinga aylantiruvchi kimyoga va jahonni yoritguvchi oynaga o'xshatadi. Shunga ko'ra bu ishq tasavvufiy mazmundagi ishq edi. Navoiyning bu asarida Iskandarning po'latdan bir oyna yasaganligi, Rumda baland minora qurib, oynani Farangistonga qaratib o'rnatganligi, oynada butun Farangiston aks etib turganligi aks ettirilgan. Asarning asosiy qahramonlari quyidagilar: Layli («Layli» so 'zi arabcha «tungi» demakdir, и Hay qabilasidan edi. Layli Majnunga «K-ey yigit, ne /totaling bor? Ne nav' g'amu nadomating bor. Kim shodlig'ing yo'q o'zgalardek, Obodlig'ing yo'q o'zgalardek» deb murojaat qilgan), Qays (Majnun, и Bani Omir qabilasidan edi), Zayd (Layli va Majnun orasida vositachilik qilgan), Navfal, lbn Salom va boshq.
  Alisher Navoiy




Yuklash
 "Kutubxonachi" ni Telegram’da o‘qing!
  O'xshash Yuklamalar
.pdf Farhod va Shirin PDF  3 Feb 2021
Asar 1484-yilda yozilgan bo’lib, 59 bob, 5782 baytdan iborat. Bu mavzu aslida eski bo'lib, muayyan tarixiy shaxslarga borib taqaladi. 590-yilda taxtga chiqib, 628-yilda o'ldirilgan Eron shohi Xusrav Parvezning go'zal Shiringa bo'lgan muhabbati ko'pgina tarisiy asarlarda qayd etilgan. Tarixchi Tabariy(923-yilda vafot etgan) uni «Xusravning eng sevikli ...
.pdf «Sab'ai Sayyor» («Yetti sayyora») PDF  3 Feb 2021
Asar 1484-yilda yozilgan bo'lib, 38 bob, 5000 baytdan iborat. "Sab'ai sayyor" asari "hikoya ichida hikoya"usulida yozilgan. Asarning bosh qahramoni - Bahrom. Bahrom Sharqda Mars yulduzining nomi. Arabchasi - Mirrix. Asar voqealari 12 - bobdan boshlanadi. Bunda Bahrom Moniy aytgan va suratini ko'rsatgan Diloromga telbalarcha oshiq ...
.pdf Hayrat ul - abror PDF  3 Feb 2021
Asar 7976 misra (3988 bayt) bo’lib, 64 bob, 20 maqolatdan iborat. Bulardan 21 bobi muqaddima, 40 bobi - 20 maqolat va 20 hikoya hamda masal, so'nggi uch bobi esa asar xotimasidir. «Hayrat ul - abror» 1483-yiida aruzning sari' bahrida yozilgan bo'lib, an'anaviy muqaddima – “hamd ...
.pdf Anor PDF  7 Jun 2020
Anor - Abdulla Qahhor
.pdf Bahorning 17 lahzasi (roman) PDF  7 Jun 2020
Bahorning 17 lahzasi - Юлиан Семёнов,
.pdf БОБУРИЙЗОДАЛАР PDF  7 Jun 2020
БОБУРИЙЗОДАЛАР - ГОФУРЖОН САТИМОВ Тарихий- маърифий рисола
.pdf БОБУРНИ ТУШУНИШ БАХТИ PDF  7 Jun 2020
БОБУРНИ ТУШУНИШ БАХТИ
Created by  Master Sherkulov